Lịch sử tòa nhà

Năm 1870, chính quyền Pháp bắt đầu nghĩ đến việc xây dựng một nhà làm việc chính thức cho Hội đồng thị xã. Khu Kinh Lấp (đường Nguyễn Huệ) đã được lưu ý đầu tiên, nhưng vẫn còn e ngại về vấn đề đổ móng xây nền vì nơi đây là vùng đất bùn nên dự án kéo dài trong nhiều năm.

Dinh xã Tây bắt đầu được xây dựng từ 1898 và hoàn thành năm 1908 theo họa đồ của kiến trúc sư Femand Gardès.

Kiến Trúc

Kiến trúc sư Femand Gardès thiết kế theo kiểu lầu chuông đúc cao có nóc nhọn thường phổ biến ở vùng miền Bắc nước Pháp.

Kiến trúc của tòa nhà mang phong cách pha trộn hai văn hóa Ý và Pháp thời kỳ Phục Hưng. Nhìn về tổng thể, tòa nhà có cấu trúc khá đơn giản. Phần chính giữa là tháp nhọn nhô cao, hai bên có hai tầng mái cân đối. Hai phía bên trái và bên phải tòa nhà thấp hơn so với các phần còn lại. Phần trang trí của tòa nhà trụ sở Ủy ban Nhân dân thành phố, ngoài các họa tiết, còn có 3 bức tượng đắp nổi đặc biệt. Đó là tượng một phụ nữ và hai đứa bé đang chế ngự bầy thú dữ (ở giữa) và tượng hai phụ nữ khác trong tư thế cầm gươm (ở hai bên trái, phải) của tòa nhà.

Phía trước dinh là một bãi cỏ rộng có ghế đá và bồn kèn – nơi ban nhạc của hải quân Pháp trình diễn cho công chúng xem

Mặt tiền là trích dẫn hầu hết các yếu tố tạo thành phong cách kiến trúc thời Đệ tam cộng hòa Pháp (1870-1940): tháp chuông, cột Hy Lạp, tràng hoa, huy hiệu. Để biết thêm về chi tiết trang trí kiến trúc, xin xem thêm bài ” Biểu tượng điêu khắc trong kiến trúc thuộc địa ở Sài Gòn”

Chi tiết đáng chú ý

Có một vị trí đặc biệt trong không gian đô thị Sài Gòn từ những buổi đầu: nó là một phần của thành Quy và là điểm cuổi của một con kinh dẫn thẳng ra sông Sài Gòn.

Hiện ngã tư Lê Thánh Tôn – Pasteur là góc phía Nam của thành và đoạn đường Đồng Khởi từ Lý Tự Trọng đến Lê Thánh Tôn chính là một trong 8 cổng thành, do đó ngay ô đất UBND hiện tại, đường Pasteur và Đồng Khởi có một độ dốc xuống nhẹ khi ra khỏi khu vực thành cũ. Trong đợt khảo sát năm 1926, Jean Bouchot đã khám phá một phần di tích bức tường thành này ở một hố khai quật tại góc đường Đồng Khởi – Lý Tự Trọng